Alle wetenswaardigheden over Spanje op een plaats
Onderwijs1

Het Spaanse onderwijssysteem is wellicht niet het beste van Europa maar het wordt wel steeds beter. Dat wil zeggen, totdat de economische crisis roet in het eten gooide en er sindsdien alleen maar bezuinigingen hebben plaatsgevonden waardoor de scholen op veel plaatsen erop achteruit zijn gegaan. Het onderwijssysteem is anders dan in Nederland of België en dus is het tijd voor tekst en uitleg over het onderwijs in Spanje. Gezien het feit dat er veel te vertellen is over het onderwijs, typen scholen, vakanties etc. in Spanje, doen we dit in twee delen. Dit is deel 1.

Het onderwijssysteem is gebaseerd op de Spaanse grondwet waarin staat dat onderwijs voor kinderen tussen 6 en 16 jaar verplicht en gratis is. Hieronder valt dan het basisonderwijs voor kinderen tussen 6 en 12 jaar en het verplichte voortgezet onderwijs tot 16 jaar waarin de studenten hun einddiploma moeten halen. Kinderen die ouder zijn dan 16 jaar kunnen ervoor kiezen om door te gaan met studeren, iets wat het merendeel doet in Spanje, of te stoppen met studeren. Kiezen ze ervoor om verder te studeren dan komt men terecht in het niet verplichte voortgezet onderwijs ook wel “bachillerato” genoemd. Als dat voorbij is kunnen de studenten toelatingsexamens gaan doen voor de universiteit naar keuze.

Openbaar en privé onderwijs

Dit is al meteen een van de grootste verschillen met bijvoorbeeld Nederland of België. In Spanje zijn er drie verschillende categorieën wat betreft schooltypes: de “colegios publicos” ofwel openbare scholen, “colegios concertados” ofwel particuliere scholen betaald door de staat en de “colegios privados” wat particuliere scholen zijn die uiteraard duurder zijn voor de ouders maar niet altijd beter. Volgens de laatste gegevens gaat ongeveer 68% van de schoolkinderen in Spanje naar de openbare scholen terwijl 26% naar de particuliere scholen die betaald worden door de staat gaan en zo’n 6% van de schoolkinderen naar particuliere scholen gaan. Dan is er de laatste jaren eigenlijk nog een vierde type bijgekomen “colegios internacionales” ofwel internationale scholen.

Gratis of betalen

Als je dus in Spanje gaat wonen en jouw kinderen moeten naar school gaan omdat ze nog leerplichtig zijn, dan kun je dus kiezen uit de twee modellen gratis scholen of kiezen voor een privé school die uiteraard veel duurder is. Gezien het feit dat in de Spaanse grondwet geschreven staat dat het onderwijs tussen 6 en 16 jaar gratis moet zijn, kunnen kinderen dus ook zonder extra betalingen naar school. Overigens geldt dat al vanaf zeg maar het kleuteronderwijs tot aan de universiteit. Dat geldt dus ook voor de buitenlandse kinderen die in Spanje naar school moeten gaan. De scholen zijn dan wel gratis voor de ouders, alles wat daarbij komt kijken meestal niet. Te denken valt aan de school kostuums (die men op veel plaatsen in Spanje nog draagt), boeken, excursies, eten, etc.

Bij de privé scholen dienen de ouders alles maandelijks of jaarlijks te betalen voor hun kinderen. Dit kan op veel plaatsen behoorlijk in de cijfers lopen dus er moet goed over nagedacht worden of je jouw kind wel naar een particuliere school wilt sturen. Het feit dat je voor de school moet betalen in het geval van privé of particuliere scholen wil niet altijd zeggen dat het onderwijs (veel) beter is dan op de openbare scholen. Daarnaast moet je er goed over nadenken want de reden waarom dit systeem in andere landen is afgelast is nu net om geen hokjes te creëren van kinderen van ouders die wel geld hebben en kinderen van ouders die privé scholen niet kunnen betalen. Er zijn in Spanje gewone particuliere scholen die het Spaanse onderwijssysteem hanteren, net zoals op de openbare scholen dus, maar er zijn ook steeds meer internationale of buitenlandse scholen te vinden in Spanje. Deze zijn over het algemeen nog duurder omdat er minder leerlingen zijn en de lessen worden vaak in andere talen dan het Spaans les gegeven.

Talen

Over het algemeen wordt op de Spaanse scholen gewoon in het Castiliaans of Spaans lesgegeven, dat is verplicht. Er zijn echter autonome deelstaten zoals Catalonië, Valencia, Galicië en Baskenland waar ook lesgegeven kan worden in de regionale taal. In Catalonië bijvoorbeeld krijgen alle kinderen in principe les in het Catalaans en wordt het Spaans als lesonderdeel gezien zoals in Nederland het Nederlands gezien wordt. Hier is in Catalonië al jaren een felle discussie over omdat ouders van Spaanstalige kinderen willen zien dat hun kinderen in het Spaans én Catalaans les krijgen. In Valencia wordt op veel scholen in het Valenciaans lesgegeven maar minder fanatiek dan in Catalonië. Deze regionale talen kunnen soms erg lastig zijn voor de kinderen en als je dus in een gebied gaat wonen of al woont waar er sprake is van een regionale taal zoals het Catalaans, is het in veel gevallen aan te raden om je kind naar een particuliere of internationale school te sturen. Aan de andere kant kan een kind op een openbare school wel beter integreren in de regionale samenleving.

onderwijs2

Lesuren

Er is voor de schooluren geen algemene regel aan te geven aangezien deze per autonome deelstaat en provincies kunnen variëren. Meestal duurt een lesdag echter van 9 uur tot 16 uur met daartussenin 1 uur “siësta” of lunchpauze. Er zijn echter steeds meer scholen die de lunchpauze niet meer hebben waardoor kinderen soms al om 14 of 15 uur uit school komen. Net zoals in Nederland en België zijn de lessen verdeeld in twee blokken van 45 of 50 minuten waar tussendoor pauzes of speelkwartiertjes (tegenwoordig steeds meer smartphone momentjes) zijn. Sommige scholen bieden nog steeds warme maaltijden aan omdat de ouders tussen de middag niet thuis zijn. Er worden echter steeds minder maaltijden aangeboden op de scholen en kinderen nemen of een lunchpakket mee naar school of gaan naar huis toe voor de lunch omdat ze dichtbij wonen. Sommige scholen starten extra vroeg om 8 uur en eindigen later om 17 of 18 uur om zo voor- en naschoolse activiteiten te organiseren voor de kinderen van de ouders die moeten werken.

Vervoer

Het lijkt wel op een traditie in Spanje want bijna alle kinderen worden nog door papa of mama naar school gebracht met de auto, het maakt niet uit wat de afstand is. Het is dan ook een drukte van belang als de school begint ‘s-morgens en eindigt ‘s-middags. Je ziet niet veel dat de Spaanse kinderen op eigen gelegenheid naar school gaan, op de fiets, lopend, step, skateboard of met de openbare bus. Veel scholen hebben een gesubsidieerde busdienst die voor de ouders volledig gratis is. Deze schoolbussen rijden verschillende routes en pikken kinderen op om deze naar school en weer naar huis te brengen, waarbij ook vaak de ouders hun weg moeten brengen of moeten ophalen want blijkbaar kunnen schoolkinderen niets zelf. Bij de scholen zelf staan geen klaarovers zoals men in nederland en België gewend is, de lokale politie doet al het werk hier. Gaan de schoolkinderen een fietsroute met zijn allen afleggen dan wordt er een heel arsenaal aan agenten opgetrommeld om voor, midden, achter te fietsen en dan ook nog een politieauto met zwaailichten meet te sturen. Op zich lachwekkend als men het ziet en iets wat Nederlanders en Belgen zich waarschijnlijk niet kunnen voorstellen.

Vakanties

De schooljaren beginnen in Spanje praktisch overal midden september en eindigen midden juni. De schoolkinderen in Spanje hebben zeer lange zomervakanties van maar liefst 3 maanden, tussen half juni en half september. De ouders in Spanje hebben veel liever dat dit iets beter verdeeld gaat worden want het is niet meer van deze tijd om kinderen drie maanden lang uit hun schoolomgeving weg te halen. Daarnaast is dit vanwege mogelijke warme dagen niet meer nodig omdat scholen een airconditioning hebben. Voorlopig lijkt het er echter op dat dit systeem niet zal gaan veranderen maar wie weet in de toekomst.

Naast de zeer lange zomervakantie hebben de Spaanse kinderen ook vakanties met Kerstmis (Navidad), Pasen (Semana Santa) en vele dagen tussendoor. In sommige delen van Spanje hebben kinderen ook een zogenaamde “semana blanca” in februari als vakantieweek, doorgaans zodat men kan gaan skiën. Op nationale, regionale en lokale feestdagen zijn de meeste scholen ook gesloten en net zoals in het bedrijfsleven slaat men ook wel eens een brug (puente). Hier kun je een overzicht zien van de schoolvakanties in Spanje.

Buitenlandse kinderen in Spanje

Als je net bent geëmigreerd naar Spanje en je schoolgaande kinderen hebt, dan zal iedereen van de familie zich moeten aanpassen. Het zal moeilijk zijn voor de kinderen om les te krijgen in een andere taal en moeilijk voor de ouders die, als ze zelf nog niet zo goed Spaans kunnen spreken en schrijven, hun kinderen lastig of bijna niet kunnen helpen met bijvoorbeeld het huiswerk.

Als jouw kinderen naar een Spaanse school gaan zullen alle leervakken in het Spaans gegeven worden. Dat is niet het geval als je in een deelstaat bent zoals Catalonië waar de kinderen in het Catalaans les krijgen of de kinderen naar een internationale school gaan waar de lestaal meestal het Engels is. De meerderheid van de kinderen, en dan met name die onder de 10 jaar, zullen zich snel aanpassen en binnen de kortste keren de Spaanse taal beheersen (iets waar de ouders ongetwijfeld jaloers op zullen zijn). De meeste kinderen zullen binnen 3 of 6 maanden al de Spaanse taal goed kunnen beheersen.

Kinderen die ouder zijn dan 10 jaar hebben het vaak wat lastiger en leren minder snel de Spaanse taal, maken minder vrienden in school en draaien minder snel mee met het sociale leven in Spanje. Met name het eerste schooljaar zal erg lastig zijn waarna het ongetwijfeld beter zal gaan. Uiteraard is dit sterk afhankelijk per geval, per kind en per situatie. Gelukkig worden buitenlandse kinderen snel geaccepteerd door de Spaanse kinderen en zullen ze binnen de kortste keren veel vriendjes hebben op en buiten school.

Gezien het feit de schoolkinderen veel huiswerk mee naar huis krijgen, is het voor de ouders als ze zelf de Spaanse taal nog niet machtig zijn erg lastig om te helpen. Daarom is het altijd aan te raden dat je al voordat je naar Spanje verhuist de Spaanse taal machtig bent of op hetzelfde moment als je schoolgaande kinderen begint met een cursus. Veel gemeenten bieden deze cursussen vaak gratis aan. Voor die Nederlanders en Belgen die het NL en BE leventje blijven leven in Spanje (dus Nederlandse televisie, Nederlandse pers, Nederlands eten, Nederlandse uren etc.) is het over het algemeen lastiger voor een kind om het Spaans te leren en zich aan te passen aan de cultuur. Ook hier geldt weer dat dit per geval anders is natuurlijk.

In deel 2 over het onderwijs in Spanje meer tekst en uitleg over de verschillende scholen, leeftijden, schoolvakken etc.

Dit artikel heeft 2 Reacties

Geef een reactie

Het is altijd leuk om iets van onze lezers te horen dus als je een reactie hebt op dit artikel dan kun je dat hier plaatsen.

Bedankt voor het plaatsen van je reactie!