Alle wetenswaardigheden over Spanje op een plaats
Catalunya

Veel Catalanen zullen al erg ontevreden zijn over de titel van dit artikel, namelijk het deel “autonome deelstaat” is niet iets wat goed valt bij veel inwoners van Catalonië. De Catalanen zien hun regio, die officieel tot Spanje behoort, niet als onderdeel van Spanje maar meer als een eigen land en als het aan hen en de regionale politici ligt zou dat in de toekomst ook officieel moeten zijn door Catalonië als een natie uit te roepen. Daarvoor moeten echter nog veel conflictueuze politieke bruggen overwonnen worden, iets wat de Catalanen in het verleden ook al hebben moeten doen.

Catalonië is bij veel Spanje vakantiegangers bekend vanwege Barcelona, de Costa Brava en Costa Dorada en natuurlijk FC Barcelona maar verder gaat de kennis vaak niet. Als men naar Lloret de Mar of Barcelona op vakantie gaat boekt men een reis naar Spanje en niet naar Catalonië. Als het aan de Catalanen ligt zou dat in de toekomst moeten veranderen en gaan de Costa Brava gangers niet meer naar Spanje op vakantie maar naar het land Catalonië. De drang naar onafhankelijkheid van big brother Spanje is er in deze regio altijd geweest en al helemaal na het brute bewind van Generaal en dictator Franco en de huidige stugge houding van de conservatieve (PP) regering in Madrid.

In dit artikel kijken we naar de lange en onrustige geschiedenis van de Spaanse regio die het meest bezocht wordt door buitenlandse vakantiegangers en die graag gezien wil worden als een eigen natie of land met een compleet verschillende taal, cultuur, tradities en denkwijze dan de rest van Spanje, althans dat zeggen de Catalanen natuurlijk die van schools af aan niets anders gehoord hebben. In andere regio’s zal men wellicht hetzelfde zeggen maar in dit geval gaat het over Catalonië 🙂

Wat is Catalonië

Catalonië (Catalaans: Catalunya, Spaans: Cataluña) is een autonome regio van Spanje met als hoofdstad Barcelona. Het is erkend als een “nationaliteit” door zijn statuut van autonomie. Het heeft een inwonertal van meer dan 7,5 miljoen inwoners die Catalanen worden genoemd. Catalonië ligt in het noordoosten van Spanje aan de kust van de Middellandse Zee en heeft een kustlijn van 580 kilometer die bestaat uit de Costa Brava, de Costa del Maresme, de Costa del Garraf (samen ook wel Costa Barcelona genoemd) en de Costa Dorada (Catalaans: Daurada). De regio grenst in het zuiden aan de Comunidad Valenciana, in het westen aan Aragón en in het noorden aan Frankrijk en Andorra.

Catalonië heeft een sterk ontwikkelde eigen identiteit en het gebruik van de Catalaanse taal wordt door de deelstaatregering sterk gepromoot. Sterker nog, in Catalonië is bijna alles in het Catalaans en dat is iets waar buitenlanders rekening mee moeten houden als ze in deze regio willen gaan wonen en net met veel pijn en moeite een Spaanse cursus hebben afgerond. Het Catalaans wordt officieel gebruikt op de scholen, officiële instanties zoals gemeentehuizen, banken en ziekenhuizen en in alle geschreven communicatie. Dat wil overigens niet zeggen dat je met het gewone Spaans of Castiliaans niet terecht kunt in de regio maar het liefst spreekt en schrijft men Catalaans. De Catalaanse Nationale Feestdag wordt gevierd op 11 september.

Geschiedenis

Het gebied dat nu bekendstaat als Catalonië, is net als de rest van het Iberisch Schiereiland overheerst door vele volkeren: de Grieken, Carthagenen, Romeinen, Visigoten, Moren en ook de Fransen gedurende enkele korte periodes. De Catalaanse cultuur ontstond echter pas in de Middeleeuwen, onder heerschappij van de Graven van Barcelona en het Koninkrijk Aragón. Catalonië was een belangrijke maritieme macht en breidde door handel en strijd het Rijk van Catalonië en Aragón uit met de Comunitat Valenciana, de Balearen, het zuiden van Italië, Sardinië, Sicilië en delen van Griekenland.

In 1469 trouwden koningin Isabella I van Castilië en koning Ferdinand II van Aragon. Na het huwelijk werden Castilië en Catalonië/Aragón echter niet in één groot koninkrijk verenigd. De Catalanen hielden hun eigen wetten, maar deze zelfstandigheid verdween langzaam maar zeker. Catalonië verloor een groot aantal oorlogen, waardoor de macht steeds meer in Madrid gecentraliseerd werd. Het belangrijkste verlies was de Spaanse Successieoorlog na het overlijden van koning Karel II van Spanje in 1700. De Catalanen wilden toen een lid van de Oostenrijkse Habsburg-dynastie als opvolger, terwijl koning Karel II voor het Franse Huis Bourbon gekozen had. De Catalaanse troepen werden echter gedwongen tot overgave op 11 september 1714 en Filips V werd de nieuwe koning van het land. Kort daarna werden alle Catalaanse politieke instituten en het Catalaans door hem verboden en kwam Catalonië onder militair gezag van de nieuwe koning.

19e eeuw

In de tweede helft van de 19e eeuw werd Catalonië een belangrijk industrieel centrum. Het waren roerige tijden met bloedige confrontaties zoals de Tragische week in 1909. Desalniettemin kreeg de welvarende regio tijdens de Tweede Spaanse Republiek, opgericht in 1931, meer onafhankelijkheid door middel van een officieel statuut. Aan deze opkomst kwam echter een abrupt einde door het begin van de Spaanse Burgeroorlog in 1936 en de daaropvolgende dictatuur van generaal Francisco Franco.

Alles wat Catalaans was, of beter gezegd alles wat volgens de dictator niet-Spaans was, was in deze periode strikt verboden. Overtredingen werden zwaar bestraft. Velen werden opgesloten, onder andere in het kasteel van Montjuïc en men spreekt over honderden doden. Catalaanse boeken mochten vanaf de jaren 40 wel weer gedrukt worden, maar niet voor publiekelijk gebruik. Na de dood van Franco in 1975 kwam voor Spanje een einde aan 36 jaar dictatuur. Drie jaar later kreeg de regio weer een sterker eigen cultureel karakter en iets meer politieke onafhankelijkheid.

Catalonië en Spanje

Catalonië is nu een van de 17 autonome regio’s van Spanje, met als hoofdstad het bekende en drukbezochte Barcelona. Het is eveneens een van de drie welvarendste regio’s en door toeristen meest bezochte regio’s van Spanje. De Catalanisten zien Catalonië liefst onafhankelijk. Volgens het “Autonomiestatuut van Catalonië 2006” wordt het niet alleen als een van de 17 autonome regio’s van Spanje beschouwd, maar ook als een natie. Het is echter geen apart land, maar een onderdeel van Spanje. De Spaanse regering heeft hier bovendien aan toegevoegd dat deze benoeming als natie puur taalkundig is en politiek of juridisch van geen enkele waarde, aangezien de Spaanse grondwet slechts één natie erkent: het Koninkrijk Spanje.

In 2006 diende de Partido Popular (PP) bij het Spaanse Hooggerechtshof een verzoek in tot herziening van de term ‘natie’ voor Catalonië. De PP achtte de omschrijving als een natie (Catalonië), binnen een andere natie (Spanje), onconstitutioneel en daarom in strijd met de grondwet. Hoewel de uitspraak van het hof vier jaar later, in 2010, vrij mild was over het statuut, is het bezwaar tegen de term natie door het hof overgenomen en vervolgens geschrapt uit de tekst. Dit heeft veel protest in Catalonië opgeleverd, en de Catalaanse politieke klasse ging zich bezinnen op de te nemen stappen.

Op 11 september 2012 betoogden meer dan een miljoen Catalanen tijdens een manifestatie in Barcelona voor onafhankelijkheid. In 2013 werd de Catalaanse Weg georganiseerd, waar 1,6 miljoen mensen (al wordt daar over getwijfeld) over ongeveer 480 kilometer een menselijke keten vormden in het streven naar nationale soevereiniteit.

Consulta 9N (peiling)

Op 12 december 2013 kondigde de Catalaanse inmiddels ex premier Artur Mas aan dat zijn regio een referendum over zelfbeschikking zal houden op 9 november 2014. Daar waar Schotland op 18 september 2014 op democratische wijze een Referendum over de onafhankelijkheid hield, werd een referendum voor Catalonië door de centrale regering van Spanje (PP) tegengehouden, omdat het volgens haar ongrondwettelijk is. Het Constitutionele Hof in madrid verbood dan ook een referendum in Catalonië.

Omdat de Catalaanse deelstaatregering geen referendum mocht organiseren voor haar inwoners, werd er alsnog op 9 november 2014 een peiling georganiseerd door de ANC, waarbij de stembureaus beheerd werden door 40.000 vrijwilligers. Ruim 2,3 miljoen van de 5,5 miljoen stemgerechtigde Catalanen brachten hun stem uit. De uitslag van de peiling wees uit dat meer dan 80 procent van de deelnemers aan het alternatieve referendum voor een onafhankelijk Catalonië is. Ongeveer 10 procent van de kiezers heeft liever dat Catalonië als aparte staat bij Spanje blijft horen. Bijna 5 procent wil helemaal geen onafhankelijkheid. Hierbij moet dan wel gezegd worden dat van de 5,5 miljoen er 2,3 miljoen stemden en dat de fanatieke Catalanen zijn die altijd al voor onafhankelijkheid zijn geweest. De rest van de 5,5 miljoen inwoners heeft niet de moeite genomen om te stemmen omdat het niet iets officieels was en dus ook totaal geen rechtswaarde heeft. Op 9 november 2015 stemde het catalaanse parlement in met een resolutie die in 2017 moet leiden tot een onafhankelijke republiek, iets wat naar alle waarschijnlijkheid niet zal gebeuren.

Voor de rechter

De ex premier Artur Mas moest zich samen met Joana Ortega en Irene Rigau op maandag 6 februari 2017 melden bij het Tribunal Superior de Justicia de Catalunya, de hoogste regionale rechtsmacht. Het drietal heeft zich voor de rechter moeten verantwoorden vanwege misdaden van ongehoorzaamheid en overtreding, iets waarvoor ze tussen de 9 en 10 jaar uit hun ambt kunnen worden gezet en gedurende die tijd geen publieke functie mogen uitvoeren. De reden voor deze rechtszaak is omdat Artur Mas ondanks de Spaanse wet en de uitslag van het Constitutioneel Hof op 9 november 2014 toch een alternatief referendum over de Catalaanse onafhankelijkheid heeft laten doorgaan.

Toekomst

De problemen tussen Spanje en Catalonië zullen zeker nog wel lang doorgaan en de kans dat Catalonië ooit een eigen natie zal worden waarbij ze eigenlijk niets meer met Spanje te maken hebben is vrij klein. Een van de problemen is onder andere de Europese Unie. De Catalaanse politici menen zonder meer dat ze opgenomen worden als eigen land binnen de EU maar vanuit Brussel is al vaker aangegeven dat dit niet zo vanzelfsprekend is. Er valt daarnaast na te denken over veel dingen: pensioenen, belastingen, euro of geen euro, eigen zorgstelsel, geen Europese subsidies meer en wat dacht je van een eventuele ban van FC Barcelona in de Europese en Spaanse voetbalcompetities en eventueel financiële gevolgen van bedrijven en zelfs banken die de regio zullen verlaten omdat ze in Spanje willen blijven. Veel Catalanen spreken vaak te snel vanuit het hart en denken niet verder na over de consequenties als ze het hebben over het feit dat het voor Catalonië het beste is als ze onafhankelijk zijn maar wie zijn wij om daarover te oordelen. De toekomst zal het vertellen 🙂

Dit artikel heeft een Reactie

  1. Catalunya moet men niet onderschatten! Als een land als Liechtenstein, of Andorra kan overleven, kan Catalunya dat zeker ook!!! Het is een modern land met hard werkende mensen. Niet van bijv ” het moeten houden van stierenvechten omdat het cultureel erfgoed is “zoals Spanje beweerd! Tot voor kort kregen ze zelfs nog geld vanuit Europa hier voor.er wordt nauwelijks aandacht besteed aan dit probleem, jammer. Alle ogen gericht op het almighty Amerika. Terwijl Europa zelf ook problemen genoeg heeft om op te lossen. En als Engeland een Brexit kan doen, kan Catalunya dat ook

Geef een reactie

Het is altijd leuk om iets van onze lezers te horen dus als je een reactie hebt op dit artikel dan kun je dat hier plaatsen.

Bedankt voor het plaatsen van je reactie!