Alle wetenswaardigheden over Spanje op een plaats
Ave Trein

Alta Velocidad Española, afgekort AVE, is een hogesnelheidstreindienst in Spanje met snelheden tot 310 km/h. Sinds juni 2013 heeft Spanje meer hogesnelheidslijnen dan de voormalige koploper Europese Frankrijk. Wereldwijd vormt het Spaanse AVE het tweede of derde (afhankelijk van de bron) langste netwerk van hogesnelheidslijnen (HSL) in de wereld na China en eventueel Japan.

De Spaanse hogesnelheidslijnen zijn eigendom van en worden uitgebaat door ADIF (Administrador De Infraestructuras Ferroviarias). Op hetzelfde netwerk zijn ook enkele andere operatoren actief aan hoge (Avant, Alvia) en middelhoge snelheid (Altaria, tot 200 km/h). Avant-treinen rijden net als de AVE aan hoge snelheid, maar doen dit op kortere (medium) afstand. Alvia-treinen rijden met een maximumsnelheid van 250 km/h op het hogesnelheidsnet, maar kunnen ook op het gewone Spaanse breedspoor rijden.

Eerste AVE-lijn

De eerste AVE-lijn werd geopend in 1992, tussen Madrid en Sevilla. In tegenstelling tot de rest van het Spaanse spoornetwerk, dat het bredere Iberisch breedspoor (1674 mm) gebruikt, werden de hogesnelheidslijnen aangelegd met normaalspoor (1435 mm). De stabiliteitsvoordelen van breedspoor bij hogere snelheden werden minder belangrijk geacht dan de voordelen om aan te kunnen sluiten op het Europese hogesnelheidsnet op normaalspoor.

De naam

AVE (Alta Velocidad Española) verwijst naar de treindienst zelf en naar het onderdeel van de Spaanse nationale spoorwegmaatschappij RENFE dat de hogesnelheidstreinen exploiteert. Naast de Spaanse vertaling van “Spaanse hoge snelheid” is het ook een woordspeling op het woord ave, dat “vogel” betekent.

Madrid – Sevilla

De wereldtentoonstelling van 1992 in Sevilla was de aanleiding voor Spanje om mee te doen met het Europese hogesnelheidsnet. De RENFE bouwde een verbinding tussen hoofdstad Madrid en Expostad Sevilla van 574 kilometer lang. De spoorweg werd in 1992 geopend. Doorgaande treinen leggen de afstand af in 2 uur en 15 minuten.

Córdoba – Málaga

De bestaande lijn Madrid – Sevilla is op 23 december 2007 uitgebreid met een tak van Córdoba naar Málaga.

Sevilla – Granada – Almeria

Anno 2017 wordt er eveneens gewerkt aan een directe verbinding tussen Sevilla en Málaga / Granada, die op termijn verlengd wordt tot Almeria.

Madrid – Barcelona

In 2008 werd het Spaanse hogesnelheidsnet uitgebreid met de lijn Madrid (station Atocha) – Barcelona. De gehele lijn is 625 kilometer lang. Tussen Madrid en Barcelona werd de reistijd verkort van meer dan zes uur naar 2,5 uur. De AVE kan daarmee de hoog-frequente vliegverbindingen Madrid-Barcelona goed beconcurreren. Het materieel heeft een maximale dienstsnelheid van 350 km/h, maar in 2007 werd aangekondigd dat de snelheid van de AVE 300 km/h zou gaan bedragen op alle nieuwe conforme lijnen. In 2011 werd de maximumsnelheid op bepaalde delen verhoogd naar 310 km/h.

Madrid – Valladolid en verder naar het noorden

Een hogesnelheidslijn tussen Madrid (station Chamartín) en Valladolid is op 22 december 2007 in dienst genomen. Deze lijn gebruikt een ruim 28 kilometer lange tunnel onder de Sierra de Guadarrama. Men is bezig met de bouw van diverse uitbreidingen zoals de bouw van een tunnel tussen La Robla en Pola de Lena op de lijn naar Oviedo en Gijón. Er is een station aan de hogesnelheidslijn om de stad Segovia te bedienen. De huidige spoorlijn Madrid – Segovia met eigen station blijft in gebruik voor lokale treinen (Regionales). In het HSL station zijn er twee eilandperrons. De middensporen worden bij rustige momenten in de dienstregeling gebruikt als opstelspoor voor treinmaterieel.

Op 29 september 2015 is de verlenging van Valladolid naar Palencia en León geopend. Er zijn delen van deze uitbreidingen die enkelsporig uitgevoerd zijn om de bouw- en exploitatiekosten te beperken. Vanaf Palencia wordt aan een aftakking naar het Baskenland gebouwd. Het gedeelte tussen Palencia en Burgos nadert de afwerking. Tevens wordt er een spoortunnel (Túneles de Pajares) aangelegd door het Cantabrisch Gebergte om Oviedo en Gijón in Asturië te bereiken. In León moeten de doorgaande trein nu kop maken en via een omreisroute buiten de stad het noorden bereiken.

Madrid – Galicië

Op 11 december 2011 is de hogesnelheidslijn Ourense – Santiago de Compostella geopend. Deze lijn wordt bediend door lokale hogesnelheidstreinen en doorgaande Talgo-treinen vanuit Madrid. De aansluitende spoorlijn naar A Coruña is gemoderniseerd en heeft een nieuw tracé maar is geen hogesnelheidslijn. Op 18 april 2015 is een nieuwe spoorlijn tussen Santiago en Vigo geopend. Tussen Vigo, Santiago en A Coruña zijn de lokale spoorlijnen opgeheven. Alleen tussen Ourense en Santiago blijft de lokale lijn in dienst voor de bediening van de lokale stations. Deze nieuwe spoorlijnen tussen Vigo, Santiago en A Coruña zijn aangelegd met breedspoor, maar zullen omgespoord worden naar normaalspoor zodra de hogesnelheidslijn van Madrid tot Ourense in dienst komt.

Madrid – Valencia

Een hogesnelheidslijn tussen Madrid (station Atocha) en Valencia is op 12 december 2010 in dienst genomen. Deze lijn takt even ten zuiden van Madrid af van de lijn naar Sevilla en heeft een station in Cuenca waarna er een aftakking is naar Alicante. De tak naar Alicante is voorlopig beperkt tot Albacete vanwaar de omspoorbare treinen (Talgo) verder rijden op breedspoor naar Alicante en Murcia.

Barcelona – Valencia – Alicante

Naast de hogesnelheidstreinen voor de lijn Madrid – Sevilla zijn een aantal breedsporige, maar verder vrijwel identieke treinen geleverd voor diensten op de verbinding Barcelona – Alicante. Tussen deze plaatsen ligt echter geen hogesnelheidslijn, waardoor deze treinen nooit hun topsnelheid zullen halen. De dienst wordt door de divisie Larga Distancia (Catalaans: Llarga Distancia) uitgevoerd onder de naam Euromed. In de toekomst zullen deze treinen gedeeltelijk de nieuwe hogesnelheidslijn tussen Barcelona en Valencia gebruiken.

Sectie Barcelona – Valencia

Deze spoorlijn wordt gemoderniseerd en de toegelaten snelheid verhoogd maar blijft voorlopig breedspoor. De oude route via Tortosa is kort gesloten en vervangen door een zijtak. Vanuit het HSL station Camp de Tarragona wordt een hogesnelheidsaansluiting aangelegd met een aansluiting op de klassieke spoorlijn halverwege tussen L’Hospitalet de l’Infant station en het dorp Calafat (een dorp in de gemeente L’Ametlla de Mar). Er zal op deze hogesnelheidslijn een nieuw station komen tussen Reus en Tarragona. Er is een tunnel van bijna 2 kilometer onder een heuvel langs de kust. De totale lengte van deze hogesnelheidslijn is ongeveer 44 kilometer.

Toekomstige ontwikkelingen

Er zijn volop plannen om het Spaanse hogesnelheidsnet, met behulp van Europese subsidies, sterk uit te breiden. Feitelijk moet het AVE-net de bestaande spoorlijnen over lange afstanden gaan vervangen. Aan de uitbreiding naar het noorden van Spanje (o.a. naar Galicië en Baskenland) wordt gewerkt.

In de toekomst zal Spanje, naast via Figueres-Perpignan, ook via Vitoria-Gasteiz een hogesnelheidsverbinding met Frankrijk krijgen. Langs Franse zijde wordt er eveneens hard gewerkt aan een hogesnelheidslijn vanaf Tours via Bordeaux naar het Baskenland. Deze lijn zou afgewerkt moeten zijn tegen 2027.

Op lange termijn is er langs Franse zijde een nieuwe hogesnelheidslijn tussen Perpignan en Nîmes (LGV Méditerranée) via Montpellier gepland. De TGV’s rijden nu van Nîmes tot Perpignan nog over bestaand spoor. Enkel de bouw van lokale omleidingen voor de HST’s op het traject Avignon – Montpellier (bij Nîmes en Montpellier) zijn anno 2017 in aanbouw. De oplevering hiervan wordt verwacht in 2017. De bouw van een lijn tussen Perpignan en Montpellier staat nog niet gepland; er wordt voorrang gegeven aan de verbinding via Bordeaux en het Baskenland.

Geef een reactie

Het is altijd leuk om iets van onze lezers te horen dus als je een reactie hebt op dit artikel dan kun je dat hier plaatsen.

Bedankt voor het plaatsen van je reactie!